Багаж хэрэгсэл
Зээлийн тооцоолуур
Банк болон ББСБ-ээс авах зээлийн сарын төлбөр, нийт хүү, төлөлтийн хуваарийг хэдхэн секундэд тооцоол. Монголд түгээмэл хоёр бүтэц — тэнцүү төлбөр (annuity) ба үндсэн тэнцүү (declining) — хоёуланг нь дэмжинэ.
—₮
| Сар | Төлбөр | Үндсэн | Хүү | Үлдэгдэл |
|---|
Энэ тооцоолуур хэрхэн ажилладаг вэ?
Тэнцүү төлбөр (annuity). Сар бүр яг ижил дүн төлнө. Эхэндээ төлбөрийн ихэнх нь хүү рүү, сүүл рүүгээ үндсэн зээл рүү илүү орно. Монголын ихэнх хэрэглээний зээл ийм бүтэцтэй.
Үндсэн тэнцүү (declining). Үндсэн зээл хугацаанд тэнцүү хуваагдаж, хүүг үлдэгдэл дээр бодно. Эхний төлбөр хамгийн өндөр, дараа нь сараас сар буурна. Нийт хүү annuity-аас бага гардаг.
Сарын хүү. Монголын банк, ББСБ хүүг ихэвчлэн сараар зарладаг (жишээ нь 1.8%). Жилийн хүүг сонговол 12-т хувааж сарын хүү болгоно.
Тооцоо нь ойролцоо бөгөөд банкны шимтгэл, даатгал, нэмэлт хураамжийг оруулаагүй болно.
Эх сурвалж: хэрэглэгчийн оруулсан мэдээлэл · freely.mn — мэдээллийн зорилгоор
Багаж хэрэгсэл
Хадгаламжийн өгөөж
Хадгаламжийн нэрлэсэн өсөлтийг харуулахаас гадна — хамгийн чухал нь — инфляцийг хассан БОДИТ өгөөжийг тооцно. Монголын инфляци сүүлийн жилүүдэд 6–12% байгаа тул таны мөнгө үнэхээр өслөө юу, эсвэл худалдан авах чадвараа алдлаа юу гэдгийг энд харна.
—₮
Бодит өгөөж гэж юу вэ? Яагаад чухал вэ?
Нэрлэсэн дүн гэдэг нь хугацааны эцэст дансанд харагдах тоо. Гэхдээ тэр мөнгөөр тэр үед хэр их юм авч чадахыг инфляци шийднэ.
Бодит дүн нь тэр ирээдүйн мөнгийг ӨНӨӨГИЙН худалдан авах чадвараар илэрхийлсэн утга. Жишээ нь 9% инфляцитай үед 12.6% хүүтэй хадгаламжийн жинхэнэ өсөлт ердөө ~3% орчим болж буурна.
Хэрэв бодит өгөөж сөрөг гарвал — хүү инфляцийг гүйцэхгүй байна гэсэн үг. Өөрөөр хэлбэл мөнгө дансандаа өсөж байгаа ч худалдан авах чадвар нь буурч байна.
Fisher-ийн томьёо: бодит хүү ≈ (1 + нэрлэсэн хүү) ÷ (1 + инфляци) − 1. Тооцоо нь татварыг оруулаагүй бөгөөд бодит дүн банкны нөхцөлөөс шалтгаална.
Эх сурвалж: хэрэглэгчийн оруулсан мэдээлэл · Инфляцийн өгөгдөл: ҮСХ (1212.mn) · freely.mn — мэдээллийн зорилгоор
